Αν έγραφα έκθεση στις παγκύπριες…

Είναι γεγονός: μόλις κλείσαμε την πρώτη δεκαετία αλλεπάλληλων αλλαγών και κλυδωνισμών για τη γενιά αυτή που ενηλικιώθηκε υποδεχόμενη τον 21ο αιώνα. Θα ήταν μάλλον αλαζονικό να ισχυριστούμε ότι ήταν η πιο δύσκολη δεκαετία, βέβαια, δεδομένου ότι προηγήθηκαν γενιές που αναθράφηκαν εν μέσω βίαιων ανατροπών και εμπόλεμων συνθηκών. Ίσως όμως, το να μεγαλώνεις με την ψευδαίσθηση της σιγουριάς, της ασφάλειας και της προόδου είναι μερικές φορές πιο επικίνδυνο και πιο καθοριστικό κι από τον ίδιο τον πόλεμο.

Η γενιά της γνώσης, με τα πλέον σύγχρονα εργαλεία της τεχνολογίας και της επικοινωνίας στη διάθεσή της, με τους ορίζοντές της να ανοίγονται πέρα από σύνορα και ηπείρους, είχε την τραγική μοίρα να δει να καταρρέουν μπροστά στα μάτια της όλα τα εγνωσμένα εχέγγυα της επιτυχίας. Οι πατενταρισμένες συνταγές της προόδου, που διδάχθηκε σε ακριβοπληρωμένα σχολεία και πανεπιστήμια έμειναν στο συρτάρι. Τα κλειδιά για τα ρετιρέ της άνετης ζωής και του εξασφαλισμένου κέρδους αχρηστεύθηκαν, μόλις οι ιδιοκτήτες αποφάσισαν να χτίσουν τις πόρτες. Τότε μόνο χρειάστηκε να συνειδητοποιήσουν πως ο απαστράπτων κόσμος για τον οποίο με τόσο ζήλο προετοιμάστηκαν δεν είναι παρά το ευτελές σκηνικό μίας πολύ σκοτεινής πραγματικότητας.

Προέκταση της συνειδητοποίησης αυτή, η πλέον επώδυνη και αυτό-μηδενιστική μάλλον, είναι η έλλειψη κάθε εφοδίου που να μπορεί να οχυρώσει ψυχές, συνειδήσεις και χαρακτήρες μπροστά στον ίλιγγο της πτώσης. Η ταχύτατη και υπερ-εξοπλισμένη κοινωνία της πληροφορίας μας έδειξε πως μπορούμε να πουλήσουμε και να αγοράσουμε τα πάντα με ευκολία – από αντικείμενα μέχρι ιδέες, από τους συνανθρώπους μας μέχρι τους ίδιους μας τους εαυτούς – και κατ’ επέκταση έθεσε «εκτός ύλης» οτιδήποτε δε συμβαδίζει με τις πρακτικές αυτές, δεν τις ενισχύει ή ακόμα τους αντιπαρατίθεται.

Στον κόσμο αυτό η προβολή και αυτό προβολή, το life style των γιάπηδων, τα μεγάλα γραφεία, οι off shore και οι πολυεθνικές, το χρηματιστήριο και οι εργολαβίες είναι το παν. Όποιος καταφέρει να χαρτογραφηθεί σ’ αυτόν αποκτά αυτομάτως υπόσταση και λόγο στα πράγματα. Αντίθετα, όποιος συνεχίζει να ζει με «παλιά μυαλά», να αποφεύγει τη φρενίτιδα των παντοειδών συναλλαγών, να διαφυλάσσει αξίες προσωπικές και συλλογικές, να κρίνει και να κρίνεται, να διαπλάθει χαρακτήρα, να αναζητά ουσιαστικές απαντήσεις και να επιδιώκει την ποιότητα έναντι της ποσότητας στη ζωή του, συνιστά ανάχωμα στην «ανάπτυξη».

Αν και θεωρητικά το σχολείο και γενικότερα το εκπαιδευτικό σύστημα – για λόγους αρχής και μόνο – υποστηρίζει το πρότυπο του «αναχώματος», στην πραγματικότητα, εκ του προγράμματος σπουδών, εκ του τρόπου λειτουργίας και αξιολόγησης, εκ του ιδίου του εξετασιοκεντρικού του άξονα, δεν κάνει άλλο από το να γαλουχεί επίδοξους γιάπηδες: νέους με το όραμα της επιτυχίας και της προόδους έτσι όπως αυτή ορίζεται από τους νόμους της αγοράς. Για τα προσχήματα, η «ανθρωπιστική παιδεία» περιορίζεται σε ένα στείρο εθνοκεντρισμό: η ελληνική ιστορία και παράδοση, μέσα από εγχειρίδια που ασφυκτιούν από προκαταλήψεις, αποσπασματικότητα και τυποποίηση επιχειρούν μάταια να ισοζυγίσουν το πρότυπο του τεχνοκράτη.

Κι αυτή είναι τελικά η μεγαλύτερη ψευδαίσθηση: ότι μας περιμένουν καλύτερες μέρες. Γιατί οι μέρες δε φτιάχνονται από μόνες τους, παρά τις πλάθουμε εμείς, δίνοντας το υλικό, τις ικανότητες και τις δυνάμεις στους πρωταγωνιστές του αύριο να φτιάξουν έναν κόσμο καλύτερο. Κι είναι αυτοί οι πρωταγωνιστές που πλάι σε όσα τους προσφέρθηκαν και στα άλλα τόσα που τους έταξαν, βρέθηκαν τελικά στα στερούνται τα πιο βασικά: την ευθυκρισία, τη νηφαλιότητα, την αγάπη για μια γνήσια ζωή.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s